Bánh Lá

_nhamaybeo_ Mưa thường tạo cho người ta những cảm khái mênh mang. Những hình ảnh của mưa đọng lại trong tiềm thức bất chợt hiện lên vẫy gọi dĩ vãng. Mưa khai quật những kỷ niệm xưa cũ, gợi lại bao niềm thương nỗi nhớ và những buồn vui trong cuộc đời. Buồn da diết nhất là mưa tháng sáu liên miên và tầm tã, kéo dài cả ngày cả tuần, cả tháng... Ngày xưa nhà nó mặt tiền ngó ra sông Vàm Cỏ, chiều như mọi chiều hoàng hôn tím thẫm mặt sông, gió lồng lộng thổi từ ngoài vào, đánh dạt bầy muỗi đói đang vo ve bên lỗ tai người. Tạm gác hết những công việc thường nhật lại, gia đình tôi ra ngồi cả ngoài hàng hiên, quây quần bên những chậu mai trắng len lén đưa hương, nghe ba mẹ kể chuyện. Khi những câu chuyện lịm dần, xen lẫn với tiếng ngáp dài ngáp vắn của chúng tôi, mẹ chợt hạ giọng thì thầm một cách rất đặc biệt: "Ngày mai mẹ làm bánh lá !". Chúng tôi nhảy cẫng lên, vỗ tay reo hò, cơn buồn ngủ bị đẩy lùi xa, rất xa. Bánh lá là loại bánh bột gạo ván lên lá rồi đem hấp chín, là loại bánh đòi hỏi sự công phu chứ không đòi hỏi sự cầu kỳ, sang trọng. Hạt gạo muốn nên trắng trong phải trải qua xay giã, giần sàng. Rồi muốn thành bánh lá còn phải ngâm, xay, nắn, hấp. Có thể làm bánh lá từ bất cứ loại gạo tẻ nào, nhưng phải những lúc nông nhàn rảnh rỗi. Đêm trước khi làm bánh lá phải vốc gạo vào thau ngâm nước, cho thêm vài lát khóm cho bột thêm dai và lá dứa cho thêm hương, bánh lá làm từ gạo ăn rất thơm và bùi. Món bánh nhà quê ấy len vào giấc mơ tuổi thơ tôi bằng những hình hài chân thật nhất. Sáng hôm sau, lũ trẻ chúng tôi dậy từ sáng sớm từ khi còn tờ mờ đất, dưới bếp - lửa đã hồng lên từ lúc nào. Chưa phải đang hấp bánh đâu, chỉ là mẹ chuẩn bị ba hột cơm cho những “con tàu há mồm” chúng tôi lót dạ, muốn ăn bánh lá còn phải chờ đến trưa. Cơm nước xong, công việc bắt đầu, mẹ và em tôi đi cắt lá mùa khô lá chuối, mùa mưa lá điều, lá xoài ... Thôi thì dân dã có chi dùng nấy, miễn lá phải to bản, không độc và nếu có mùi thơm dễ chịu là nhất trần đời. Tôi và anh tôi được mẹ phân công nhiệm vụ xay bột. Gạo một đêm ngâm nước trở nên đục và mềm, dậy lên mùi thơm chua ngọt. Từng muỗng canh một, hai anh em tôi cho tất cả vào cối đá , xay nhuyễn thành một thứ bột trắng trong,no nước. Xong cho tất cả vào bòng bịt chặt miệng, dùng chính cối đá dằn lên để chèn vắt hết nước ra. Mẹ và em mang lá về cả bọn chúng tôi xúm nhau lau sạch. Chính lúc này đây công việc làm bánh lá mới rộn lên tiếng nói, câu cười … Lá sạch bột khô, chúng tôi cùng mẹ nắn bánh, bốc bột lên vo thành từng viên sao cho gần bằng viên chè, đặt lên lá khô tráng đều bằng tay trần, bàn tay mẹ dịu dàng, bàn tay chị hai trắng ngần những chiếc lá xanh, chốc lát được phủ đều lớp bột trắng ngần, bàn tay đen sàm vọc phá chúng tôi nắn thành những con vật ngộ nghĩnh, phá bột bị mẹ la. Bánh đã nắn xong mẹ đặt vào nồi to nhất số 30 đem hấp cách thủy chừng nửa tiếng đồng hồ là đâu vào đấy, bánh chín và rất thơm. Bánh lá cũng không cầu kỳ ngay cả trong cách ăn, cứ lấy tay trần nhón lấy một cái lột lớp bột ra khỏi mặt lá là mùi thơm trắng trong cuộn lại chấm với nước cốt dừa ăn rất ngon. Người ít ăn thì năm bánh, người đói bụng thì mười bánh, có người vui tính ăn vài chục. Có người sành điệu một chút thì thong thả lột bánh ra, xắt thành từng sợi nhỏ như cọng phở, sau đó trộn chung với dưa leo, rau quế, chan nước mắm tỏi ớt. Có người còn cho chả, thịt heo vào ăn chung. Như thế thì thành thị quá. Với riêng tôi bánh lá phải ăn cùng với ... bánh lá mới ngon. Cái ngon của bánh lá là cái tình. Không ai làm bánh lá một mình, thường thì làm cả gia đình hoặc giả cùng vài người láng giềng. Trong suốt quá trình làm bánh xay nắn, hấp bánh ... những câu chuyện tha hồ cứ nổ ra, thắm cái tình và nhiều khi lại hiểu thêm được cái gì đó trong cuộc sống. Mỗi khi nhà làm bánh mẹ thường bảo bọn tôi đem cho hàng xóm cùng ăn, nhà quê của ít lòng nhiều. Quê tôi bây giờ tìm đâu ra bánh lá, muốn ăn gì người ta cứ chạy ra chợ mua, chợ làm gì có bánh lá để mà mua ! Riêng nhà tôi, mấy anh em mỗi đứa đi một ngã bận bịu tư riêng, ngay cả đám giỗ ba tôi còn đặt người nấu mang về cúng ... Ôi còn đâu, còn đâu bánh lá ơi ! Mùa mưa này làm gì có bánh lá để cùng làm, cùng ăn như ngày ấy. Mưa có thể gội rửa xoáy mòn mọi thứ như bánh lá dẻo dai bởi bột ngâm khóm , thơm tho trắng ngần bởi nước tro tàu, lá dứa ... sẽ không bao giờ mất đi trong tâm trí tôi. Chao ôi bánh lá ngày xưa !

bài viết này được đăng lên một số tờ báo

1. Báo người lao động
2. Xa lộ tin tức 
3. báo mới.com
4. new sao
5. Tin ẩm thực
6. Báo sức khỏe dinh dưỡng
7. và một số tờ báo khác